# İdgamı Şemsiyye - Canonical URL: https://www.zovovo.com/idgami-semsiyye/ - Published: 2022-08-30T16:18:49+03:00 - Modified: 2026-05-08T02:23:27+03:00 - Author: Zovovo - Categories: İlginç Bilgiler - Summary: İdgamı şemsiyye , Arapçada kelimenin başındaki “ال” takısında bulunan lam harfinin okunmaması ve lamdan sonra gelen şemsi harfin şeddeli okunması kuralı... ![ Idgami Semsiyye ](https://www.zovovo.com/wp-content/uploads/2022/08/Idgami-Semsiyye.jpg) --- **İdgamı şemsiyye**, Arapçada kelimenin başındaki “ال” takısında bulunan **lam harfinin okunmaması** ve lamdan sonra gelen **şemsi harfin şeddeli okunması** kuralıdır. Kısaca: “el-” diye başlaması beklenen kelime, şemsi harfle gelirse lam sesi kaybolur; sonraki harf güçlendirilerek okunur. Örneğin **اَلشَّمْسُ** kelimesi “el-şems” gibi değil, **eş-şems** şeklinde okunur. Bu kuralı anlamak için üç şeye bakılır: - Kelimenin başında **elif-lam / ال** var mı? - Elif-lamdan sonra gelen harf **şemsi harflerden** biri mi? - Mushaf yazımında sonraki harfin üzerinde **şedde** var mı? İçindekiler - [İdgamı Şemsiyye nedir ve ne işe yarar?](#Idgami-Semsiyye-nedir-ve-ne-ise-yarar) - [İdgamı Şemsiyye harfleri nelerdir?](#Idgami-Semsiyye-harfleri-nelerdir) - [İdgamı Şemsiyye harfleri için pratik kodlama](#Idgami-Semsiyye-harfleri-icin-pratik-kodlama) - [İdgamı Şemsiyye nasıl anlaşılır?](#Idgami-Semsiyye-nasil-anlasilir) - [İdgamı Şemsiyye örnekleri](#Idgami-Semsiyye-ornekleri) - [İdgamı Şemsiyye me’al gunne ne demektir?](#Idgami-Semsiyye-meal-gunne-ne-demektir) - [İdgamı Şemsiyye ile idgamı me’al gunne aynı şey mi?](#Idgami-Semsiyye-ile-idgami-meal-gunne-ayni-sey-mi) - [İdgamı Şemsiyye ve İzharı Kameriyye farkı](#Idgami-Semsiyye-ve-Izhari-Kameriyye-farki) - [İdgamı Şemsiyye hakkında sık yapılan hatalar](#Idgami-Semsiyye-hakkinda-sik-yapilan-hatalar) - [Kuralı hızlı hatırlamak için karar bloğu](#Kurali-hizli-hatirlamak-icin-karar-blogu) - [Sıkça Sorulan Sorular](#Sikca-Sorulan-Sorular) - [İdgamı şemsiyye nedir?](#Idgami-semsiyye-nedir) - [İdgamı şemsiyye harfleri nelerdir?](#Idgami-semsiyye-harfleri-nelerdir) - [İdgamı şemsiyye me’al gunne hangi harfle olur?](#Idgami-semsiyye-meal-gunne-hangi-harfle-olur) - [İdgamı şemsiyye ile izharı kameriyye arasındaki fark nedir?](#Idgami-semsiyye-ile-izhari-kameriyye-arasindaki-fark-nedir) - [İdgamı şemsiyye ile idgamı me’al gunne aynı kural mı?](#Idgami-semsiyye-ile-idgami-meal-gunne-ayni-kural-mi) - [Dış Kaynaklar](#Dis-Kaynaklar) - [Son Doğrulama ve Güncelleme Notu](#Son-Dogrulama-ve-Guncelleme-Notu) ## İdgamı Şemsiyye nedir ve ne işe yarar? İdgam, tecvitte bir harfin kendinden sonraki harfe katılarak okunması anlamına gelir. **İdgamı şemsiyye** ise özellikle **lam-ı tarif** denilen “ال” takısındaki lam ile ilgilidir. Arapçada “ال” takısı, kelimeye belirli anlamı katar. Türkçedeki “o / belirli olan” anlamına yakın düşünülebilir. Ancak bu takının lam harfi her zaman aynı şekilde okunmaz: - Sonraki harf **şemsi harf** ise lam okunmaz, sonraki harf şeddeli okunur. - Sonraki harf **kameri harf** ise lam açıkça okunur. “Şemsiyye” adı, **الشمس** kelimesinden gelir. Bu kelimede lam yazıldığı hâlde okunmaz; şın harfi şeddeli okunur. Geleneksel anlatımda güneş çıkınca yıldızların görünmemesi benzetmesi yapılır: Şemsi harf geldiğinde de lam sesi okumada görünmez hâle gelir. ## İdgamı Şemsiyye harfleri nelerdir? İdgamı şemsiyye harfleri 14 tanedir. Elif-lamdan sonra bu harflerden biri gelirse lam okunmaz ve gelen harf şeddeli okunur. Arapça harfHarfin adıKuralda okunuş etkisi تteLam okunmaz, te şeddeli okunur ثseLam okunmaz, se şeddeli okunur دdalLam okunmaz, dal şeddeli okunur ذzelLam okunmaz, zel şeddeli okunur رraLam okunmaz, ra şeddeli okunur زzeLam okunmaz, ze şeddeli okunur سsinLam okunmaz, sin şeddeli okunur شşınLam okunmaz, şın şeddeli okunur صsadLam okunmaz, sad şeddeli okunur ضdadLam okunmaz, dad şeddeli okunur طtıLam okunmaz, tı şeddeli okunur ظzıLam okunmaz, zı şeddeli okunur لlamLam, sonraki lam ile birleşmiş gibi okunur نnunNun şeddeli okunur; gunne belirginleşir ### İdgamı Şemsiyye harfleri için pratik kodlama Harfleri ezberlerken tek tek saymak yerine ikili gruplar hâlinde çalışmak daha kolaydır: - **ت ث**: te, se - **د ذ**: dal, zel - **ر ز**: ra, ze - **س ش**: sin, şın - **ص ض**: sad, dad - **ط ظ**: tı, zı - **ل ن**: lam, nun Bu eşleştirme, aramada sık görülen “idğamı şemsiyye harfleri kodlama” ihtiyacını karşılayan basit bir öğrenme yoludur. Ayrıca klasik tecvid metinlerinde şemsi harflerin baş harflerini toplayan cümleler de kullanılır; ancak başlangıç seviyesinde yukarıdaki ikili gruplar daha hızlı hatırlanır. ## İdgamı Şemsiyye nasıl anlaşılır? Bir kelimede idgamı şemsiyye olup olmadığını anlamak için şu kısa kontrol uygulanabilir: - Kelimenin başında **ال** var mı? - **ال** takısından sonra gelen harfi belirleyin. - Bu harf şemsi harfler listesindeyse lamı okumayın. - Sonraki harfi şeddeli okuyun. - Sonraki harf **ن** ise nunun gunnesini de ihmal etmeyin. Bu kuralda en önemli ipucu şudur: **Lam yazıda bulunur, fakat okumada duyulmaz.** Mushaflarda çoğu zaman lamdan sonraki harfin şeddeli yazılması da okuyucuya bu kuralı hatırlatır. ## İdgamı Şemsiyye örnekleri Aşağıdaki örneklerde “ال” takısı yazılır; fakat lam okunmaz. Okunuşta sonraki harf şeddeli gibi belirginleşir. YazılışKuralYaklaşık okunuş اَلشَّمْسُال + شeş-şems اَلرَّحْمٰنُال + رer-rahmân اَلتَّوْبَةُال + تet-tevbe اَلضُّحَىال + ضed-duhâ اَلنَّاسُال + نen-nâs اَلزَّلْزَلَةُال + زez-zelzele Örneklerde görüldüğü gibi kelimenin başındaki elif-lam takısı aynı yazılsa da okunuş, sonraki harfe göre değişir. Bu yüzden kuralı sadece “ال gördüm” diye değil, **ال’den sonraki harfe bakarak** uygulamak gerekir. ## İdgamı Şemsiyye me’al gunne ne demektir? “Me’al gunne”, “gunne ile birlikte” anlamına gelir. Gunne ise sesin genizden verilmesiyle ortaya çıkan nazal sestir. İdgamı şemsiyyede bu ifade özellikle **ال takısından sonra ن harfi geldiğinde** önem kazanır. Örneğin **اَلنَّاسُ** kelimesinde: - Başta **ال** vardır. - Elif-lamdan sonra **ن** harfi gelmiştir. - Nun, şemsi harflerden biridir. - Lam okunmaz; nun şeddeli okunur. - Nun harfinin gunne özelliği bulunduğu için okunuşta geniz sesi belirginleşir. Bu nedenle “idgamı şemsiyye me’al gunne” denildiğinde çoğu zaman **nun harfiyle oluşan şemsi idgam** kastedilir. Ancak bu, bütün şemsi harflerin gunneyle okunacağı anlamına gelmez. Gunne, özellikle **ن** harfinin tabii özelliği sebebiyle ortaya çıkar. ## İdgamı Şemsiyye ile idgamı me’al gunne aynı şey mi? Tam olarak aynı şey değildir. İki kuralda da “idgam” kelimesi geçtiği için karıştırılabilir; fakat uygulanma yerleri farklıdır. KuralNerede aranır?Temel işaret İdgamı şemsiyyeKelime başındaki **ال** takısındaLam okunmaz, sonraki şemsi harf şeddeli okunur İdgamı me’al gunneSakin nun veya tenvinden sonra gelen bazı harflerdeNun/tenvin sonraki harfe katılır, gunne yapılır İdgamı bila gunneSakin nun veya tenvinden sonra **ل** veya **ر** geldiğindeİdgam yapılır, gunne yapılmaz Buradaki ayrım önemlidir: **İdgamı şemsiyye lam-ı tarifle ilgilidir.** İdgamı me’al gunne ve idgamı bila gunne ise genellikle **sakin nun ve tenvin** kuralları içinde anlatılır. ## İdgamı Şemsiyye ve İzharı Kameriyye farkı Elif-lam takısından sonra gelen harf şemsi değilse kural değişir. Bu durumda **izharı kameriyye** oluşur ve lam açıkça okunur. Özellikİdgamı Şemsiyyeİzharı Kameriyye Sonraki harfŞemsi harfKameri harf Lamın durumuYazılır, okunmazYazılır, okunur Sonraki harfŞeddeli okunurŞeddeli okunmaz Örnekاَلشَّمْسُ: eş-şemsاَلْقَمَرُ: el-kamer Kameri harfler de 14 tanedir: **ا ب ج ح خ ع غ ف ق ك م هـ و ي**. Bu harflerden biri “ال” takısından sonra gelirse lam sesi açıkça okunur. ## İdgamı Şemsiyye hakkında sık yapılan hatalar İdgamı şemsiyye öğrenilirken en sık görülen hatalar şunlardır: - **Lamı her zaman okumak:** “اَلشَّمْسُ” kelimesini “el-şems” gibi okumak yanlıştır; doğru okunuş “eş-şems” şeklindedir. - **Şeddeyi ihmal etmek:** Lam okunmadığında sonraki harf sıradan değil, şeddeli okunur. - **Gunneyi bütün şemsi harflere yaymak:** Gunne özellikle nun gibi gunne sıfatı bulunan harflerde belirgindir; her şemsi harfte aynı şekilde aranmaz. - **İdgamı şemsiyye ile sakin nun kurallarını karıştırmak:** Şemsi kural, kelime başındaki “ال” takısına bağlıdır. Sakin nun ve tenvin kuralları ayrı başlıkta değerlendirilir. - **Sadece yazıya bakmak:** Lam yazıda durduğu için okunacak sanılabilir. Tecvitte belirleyici olan, harfin yazıda bulunması kadar okunuşta nasıl uygulanacağıdır. ## Kuralı hızlı hatırlamak için karar bloğu Bir kelimede “ال” gördüğünüzde şu kısa karar sırasını kullanabilirsiniz: - **Sonraki harf ت ث د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ل ن ise:** İdgamı şemsiyye vardır; lamı okumayın, sonraki harfi şeddeli okuyun. - **Sonraki harf ا ب ج ح خ ع غ ف ق ك م هـ و ي ise:** İzharı kameriyye vardır; lamı açıkça okuyun. - **Sonraki harf ن ise:** Şemsi idgam yapılır; ayrıca nunun gunnesi duyurulur. Bu pratik ayrım, hem örnek çözerken hem de Mushaf üzerinden okuma çalışırken kuralı hızlıca tanımaya yardımcı olur. ## Sıkça Sorulan Sorular ### İdgamı şemsiyye nedir? İdgamı şemsiyye, kelime başındaki elif-lam takısında bulunan lam harfinin okunmaması ve lamdan sonra gelen şemsi harfin şeddeli okunmasıdır. Örneğin اَلشَّمْسُ kelimesi “eş-şems” şeklinde okunur. ### İdgamı şemsiyye harfleri nelerdir? İdgamı şemsiyye harfleri şunlardır: ت ث د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ل ن. Bu harflerden biri elif-lam takısından sonra gelirse lam okunmaz, sonraki harf şeddeli okunur. ### İdgamı şemsiyye me’al gunne hangi harfle olur? İdgamı şemsiyyede me’al gunne ifadesi özellikle elif-lamdan sonra ن harfi geldiğinde kullanılır. Çünkü nun harfinin gunne özelliği vardır; lam okunmaz, nun şeddeli ve gunneyle okunur. ### İdgamı şemsiyye ile izharı kameriyye arasındaki fark nedir? İdgamı şemsiyyede elif-lamın lamı okunmaz ve sonraki şemsi harf şeddeli okunur. İzharı kameriyyede ise lam açıkça okunur; çünkü elif-lamdan sonra kameri harf gelir. ### İdgamı şemsiyye ile idgamı me’al gunne aynı kural mı? Aynı kural değildir. İdgamı şemsiyye, kelime başındaki ال takısı ve şemsi harflerle ilgilidir. İdgamı me’al gunne ise sakin nun veya tenvinden sonra gelen belirli harflerle ilgili ayrı bir tecvit kuralıdır. ## Dış Kaynaklar - [Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an-ı Kerim Portalı](https://kuran.diyanet.gov.tr) - [TDV İslâm Ansiklopedisi – Tecvid](https://islamansiklopedisi.org.tr/tecvid) - [Vikipedi – Şemsî harfler](https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eems%C3%AE_harfler) ## Son Doğrulama ve Güncelleme Notu **Son güncelleme:** 2026-05-07 - Zayıf ve dağınık eski yapı, doğrudan cevapla başlayan tam bir tecvit rehberine dönüştürüldü. - Şemsi harfler, kodlama, örnekler, me’al gunne ayrımı ve izharı kameriyye farkı ayrı okunabilir bölümlere taşındı. - Sakin nun, tenvin, idgamı bila gunne ve dudak ihfası gibi yan konular ana niyeti dağıtmayacak şekilde sınırlandırıldı. - Düşük CTR ve yakın mesafe sorgularına karşı başlık, meta açıklama ve örnek bölümleri güçlendirildi.