Türkiye Neden Yıllardır Hava Savunma Sistemi Üretemedi?

İçindekiler

• Hava savunma sistemi üretecek kadar gelişmiş durumda değil
• ABD, İsrail, Rusya kendi hava savunma sistemine sahip

Türkiye’nin son günlerde yaşadığı sorunlar bölgesel olarak olmakla beraber Rusya ile yaşanan savaş tehlikesi ciddi problemlere sebep oluyor. Türkiye’ye ait tankların Suriye’de vurulması ve Türkiye’ye yönelik füze saldırısı tehdidi dolayısı ile son dönemde hükümet ABD ve diğer NATO ortaklarından Patriot hava savunma sistemleri istemek zorunda kaldı. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Erdoğan, bugün Rus mevkidaşı ile görüşürken, İdlib konusunda anlaşma sağlayamadığı yönünde haberler ortaya çıktı. Türkiye’nin bugün hava savunma sistemi olarak S400 sistemlerini tercih etmesine rağmen olası bir Rus saldırısında bu sistemleri kullanamayacak olması, Suriye’den gelecek saldırılarda aktif olarak kullanılamayabilecek olduğu beklentisi dolayısı ile yüzünü yeniden ABD’ye çevirmesi gerektiği haberleri gündeme gelmeye başladı. Türkiye aktif olarak hiçbir hava savunma sistemine sahip olmamasına rağmen, olası bir dış saldırı durumunda farklı ülkelerden hava savunma sistemlerini talep edebiliyor. NATO sayesinde bu ülkeler Türkiye’ye hava savunma sistemlerini gönderebiliyor ve bu sistemler kısa süre içerisinde kurularak ülkenin hava sahasını aktif bir şekilde kurulu olduğu alanlardan maksimum gidebileceği uzaklığa kadar koruyabiliyor.

Hava savunma sistemi üretecek kadar gelişmiş durumda değil

Türkiye bugün için bir hava savunma sistemi üretebilecek kadar gelişmiş askeri teknoloji bilgisine sahip değil. Sanılanın aksine ordu açısından güçlü olan Türkiye, askeri teknoloji alanında ise son yıllarda gelişme sağlamış olmasına rağmen teknoloji alanında pek fazla gelişmedi. Son 20 yıl içerisinde TSK ve hükümet tarafından bu konuda zaman zaman gündeme gelen sorular olsa bile bu sorular hiçbir zaman yanıt bulamadı. Daha önce kendi İHA’sını üreten Türkiye’nin hava savunma sistemi gibi çok daha zor olan bir sistemi üretmesinin gelecek uzun vadede mümkün olamayabilecek olduğu düşünülüyor. Bir hava savunma sisteminin etkili ve başarılı olabilmesi için milyarlarca dolarlı AR-GE çalışmaları yapılması, mevcut silah sistemleri ile uyumlu olması ve yazılımsal açıdan saldırılara kapalı olması gerekiyor. Türkiye dışında birçok AB üyesi ülke bile kendi hava savunma sistemini yapabilecek durumda değilken, hava savunma sistemi üreticisi çok az sayıda ülke var.

ABD, İsrail, Rusya kendi hava savunma sistemine sahip

Dünya’da bugün en etkili hava savunma sistemleri ABD tarafından üretiliyor. Rusya hava savunma sistemlerinin test edilmesine izin vermediğinden S-400 gibi sistemlerin ne kadar verimli olduğu gibi konular soru işareti yaratıyor. Yine İsrail, ABD yardımı ile güçlü bir hava savunma sistemi olan Demir Kubbe’ye sahip ülkeler arasında yer alıyor. Türkiye’nin teknoloji alanında yatırımları arttıkça hava savunma sistemine sahip olma ihtimali daha fazla artarken, ABD’den alınabilecek Patriot sistemlerinin daha kolay ve daha kısa bir tercih olabileceği belirtiliyor.

Türkiye’nin savunma sanayii tartışmaları dış politika, ittifaklar ve teknoloji transferi gibi başlıklarla da kesişir. Daha geniş üyelik çerçevesi için Türkiye neden AB’ye giremiyor yazısına bakabilirsiniz.

Hava savunma sistemlerinin neden kritik olduğunu anlamak için önce bu sistemlerin ne işe yaradığını bilmek gerekir; hava savunma sistemi kavramı, tehditleri algılama ve etkisiz hâle getirme mantığını daha net gösterir.