Son güncelleme: 13 Nisan 2026
ÖTV’siz araç denince Türkiye’de çoğu zaman kastedilen şey, engellilik durumuna bağlı ÖTV istisnası ile sıfır araç satın alma hakkıdır. 2026’da bu haktan yararlanabilmek için temel olarak (1) mevzuatta tanımlanan hak sahipliği (ör. %90 ve üzeri engellilik veya %90 altı olup özel tertibat koşulu), (2) aracın uygunluk şartları (özellikle üst limit ve yerlilik oranı gibi kriterler) ve (3) satın alma sonrası elde tutma/satış kuralları birlikte değerlendirilir. Bu rehber, “kim alabilir, hangi şartlarla alır ve 5 yıl–10 yıl kuralı ne demek” sorularını pratik bir kontrol listesine çevirir.
İçindekiler
- ÖTV’siz araç nedir? (Kısa tanım)
- 2026 ÖTV’siz araç üst limiti kaç TL?
- Kimler ÖTV’siz araç alabilir? (En pratik ayrım)
- Şartlar neler? (2026 için kontrol listesi)
- 5 yıl–10 yıl kuralı ne demek? (Neden karışıyor?)
- Sık yapılan hatalar (gerçek hayatta çok görülen)
- Gerçekçi bir örnek (adım adım)
- Mini karşılaştırma tablosu: %90 üzeri vs %90 altı
- Satın alma sürecinde “sonraki en mantıklı adım”
- Kısa not: Bu rehber neyi kapsamaz?
- Sıkça Sorulan Sorular
- Dış Kaynaklar
ÖTV’siz araç nedir? (Kısa tanım)
ÖTV’siz (istisnalı) araç; 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu ve ilgili Tebliğ kapsamında, malul ve engelli kişilerin belirli şartlarla satın alırken ÖTV ödemeden (veya istisna uygulanarak) edinebildiği araçtır.
Önemli not: Günlük dilde “ÖTV indirimi” denilse de uygulama çoğu durumda istisna mantığıyla anlatılır. Detaylar engellilik oranına/tertibat ihtiyacına göre değişir.
2026 ÖTV’siz araç üst limiti kaç TL?
2026 yılı için ÖTV istisnasında sık referans verilen üst tutar: 2.873.900 TL.
- Bu tutar, yıl içinde “hangi fiyat/versiyonun limite girdiği” tartışmalarına yol açabildiği için, bayiden seçtiğiniz aracın şasi/versiyon bazında istisnaya uygunluğunu yazılı olarak teyit etmek en güvenli adımdır.
Kaynak çerçevesi için: Resmî mevzuat metinleri ve mevzuat değişikliği özetleri esas alınır (aşağıdaki Dış Kaynaklar).
Kimler ÖTV’siz araç alabilir? (En pratik ayrım)
Aşağıdaki iki ana senaryo, kullanıcıların en çok karıştırdığı yerdir:
1) %90 ve üzeri engellilik
- Genellikle engelli sağlık kurulu raporundaki oran üzerinden değerlendirilir.
- Uygulamada amaç, kişinin hareket kabiliyeti/kullanım ihtiyacına göre istisnayı kurgulamaktır.
2) %90 altı engellilik (özel tertibat gerektiren durumlar)
- Burada kritik konu, rapor ve/veya mevzuatın aradığı şekilde özel tertibat ihtiyacı ve uygunluk meselesidir.
Aşağıdaki “kimlere uygun” blok, hızlı karar için:
- Rapor oranınız %90 ve üzeriyse: Genellikle süreç rapor ve diğer belgelerin hazırlanması + araç uygunluk kontrolü etrafında ilerler.
- Rapor oranınız %90 altıysa: “Özel tertibat gerekir mi, araç tertibata uygun mu, tescilde nasıl işlenecek?” soruları belirleyici olur.
Şartlar neler? (2026 için kontrol listesi)
Aşağıdaki listeyi bayiye gitmeden önce not alın:
- Engelli sağlık kurulu raporu: Oran ve/veya açıklamalar net mi?
- Araç üst limit uygunluğu: Seçtiğiniz versiyon limite giriyor mu?
- Yerlilik oranı şartı (%40): Araç “yerli katkı oranı/yerlilik” kriterini sağlıyor mu?
- Sıfır araç koşulu: Uygulama çoğunlukla sıfır araç alımı üzerinden yürür.
- Satış/elde tutma kuralı: Araç ne kadar süre devredilemez, erken satışta ne olur?
Yerlilik oranı (%40) şartı ne demek?
Kısa cevap: ÖTV istisnasına uygun araçların bir kısmında, mevzuatta tanımlı şekilde yerli katkı/yerlilik oranı şartı aranır.
Pratikte yapılacak en doğru şey:
- Bayiden, seçtiğiniz aracın tam versiyonunun (donanım paketi dahil) ÖTV istisnasına uygun olduğuna dair yazılı teyit istemek.
- “Aynı modelin başka paketi uygundu” cümlesi tek başına yeterli değildir; uygunluk versiyon/donanımda değişebilir.
5 yıl–10 yıl kuralı ne demek? (Neden karışıyor?)
Kullanıcıların en çok takıldığı nokta burasıdır: Bazı eski içeriklerde “5 yıl” ifadesi geçerken, güncel uygulamada “10 yıl” vurgusunu görebilirsiniz.
Bu fark genellikle:
- Mevzuattaki değişikliklerin yıllara göre güncellenmesi,
- İçeriklerin güncellenmeden dolaşımda kalması,
- “Satış yasağı”, “yeniden istisnadan yararlanma”, “vergi geri alma riski” gibi kavramların tek başlık altında karıştırılması
nedenleriyle ortaya çıkar.
Bu nedenle:
- Satış/elde tutma süresini mutlaka güncel mevzuat referansıyla kontrol edin.
- Erken devir/satış düşünülüyorsa, vergi doğması gibi sonuçlar olabileceğinden işlem öncesi resmî mevzuat ve/veya uzman desteğiyle teyit alın.
Sık yapılan hatalar (gerçek hayatta çok görülen)
- “Limitin altındaysa kesin uygundur” sanmak: Yerlilik şartı ve versiyon farkları bu düşünceyi bozabilir.
- Sadece model adına bakmak: Aynı modelin farklı donanım paketleri farklı fiyat/uygunluk doğurabilir.
- Bayiden yazılı teyit almamak: Son dakika “bu şasi/versiyon istisnaya girmiyor” sürprizi yaşanabilir.
- 5 yıl–10 yıl kuralını tek cümleyle geçmek: Kuralın kapsamı (satış, yeniden alım, vergi riski) netleştirilmeden karar verilmemeli.
Gerçekçi bir örnek (adım adım)
Örnek senaryo: “%90 ve üzeri engelli raporu olan bir kişi, 2026’da sıfır araç alacak.”
- Raporun oranı ve geçerlilik bilgileri kontrol edilir.
- Bayide iki farklı donanım paketi arasında kalınır.
- Her iki paket için de ÖTV istisnasına uygunluk ve üst limit sorulur.
- Bayiden, seçilen net versiyon için yazılı teyit istenir.
- Satın alma tamamlanmadan önce “elde tutma/satış” kuralı netleştirilir (özellikle araç yakın zamanda satılacaksa).
Bu akış, “araç uygun sandım ama işlemde reddedildi” riskini belirgin şekilde azaltır.
Mini karşılaştırma tablosu: %90 üzeri vs %90 altı
| Başlık | %90 ve üzeri | %90 altı |
|---|---|---|
| Ana belirleyici | Rapor oranı | Özel tertibat/uygunluk |
| En kritik risk | Versiyon + limit uyumsuzluğu | Tertibat şartının yanlış anlaşılması |
| İlk yapılacak iş | Araç-uygunluk teyidi + belge hazırlığı | Tertibat gerekliliğini netleştirme |
Satın alma sürecinde “sonraki en mantıklı adım”
Bu rehberi okuduktan sonra, zaman kaybetmeden şu 3 bilgiyi tek sayfada toplayın:
- Engelli sağlık kurulu raporunuzdaki oran ve açıklamalar
- Almayı düşündüğünüz aracın marka-model + net donanım paketi (versiyon)
- Bayinin, bu net versiyon için verdiği “ÖTV istisnasına uygundur” yazılı teyidi
Ardından bütçe/segment araştırması yapacaksanız, genel araç segmentleri hakkında fikir almak için A Segmenti Araçlar – En İyi A Segment Otomobilleri içeriğine de göz atabilirsiniz (ÖTV istisnası rehberi yerine geçmez; sadece araç sınıfını anlamaya yardımcı olur).
Kısa not: Bu rehber neyi kapsamaz?
- “2026’da ÖTV’siz alınabilecek araçların tam model listesi” gibi içerikler, stok ve versiyon değişiklikleri nedeniyle çok hızlı eskir. Bu nedenle burada liste yerine kontrol yöntemi verdik.
- Resmî işlemler ve kişisel durumlar değişebileceği için, nihai karar öncesi mevzuat ve yetkili kurum/bayi teyidi önemlidir.