Anayasa Olmasaydı Ne Olurdu?

Darbe dönemlerinde bile anayasaya büyük oranda uyulmak zorundadır. Hükümetler her zaman anayasaya göre hareket etmeyi kabul ederler ve bu sayede göreve gelirler. Ancak Türkiye Cumhuriyeti’nde ve diğer bazı ülkelerde anayasa bazı durumlarda güncellenmiştir, güncellenmek zorunda kalmıştır. Ancak ABD Anayasası asla büyük oranda güncellenmemiştir ve her zaman güvenilir olarak kabul edilmiş, her zaman ABD vatandaşları ve ABD yönetimlerinin uyması zorunlu tutulmuştur. Günümüzden onlarca yıl öncesinden beri anayasalar aslında zaman zaman güncellenirler. Gerek yeni yasalar, gerek ise farklı alınan kararlar dolayısı ile anayasal güncellemeler zorunlu olarak yapılır. Ancak özellikle bazı maddelerin güncellenmesi asla doğru değildir ve halkın ayaklanmasına sebep olabilir. Örneğin T.C. Anayasası’nın ilk 4 maddesinin güncellenmesi isteği olması durumunda ülkede ciddi bir halk ve hükümet arasında krize sebep olacağı düşünülmektedir.

Anayasal Krizler Yaşanabilir

Bazı durumlarda hükümetler anayasal krizler yaşayabilirler. Örneğin devlet başkanı ülkede bir yasaya aykırı karar almak isteyebilir ancak bu karar anayasaya aykırıdır ve bu siyasileri hemen harekete geçirir ve anayasal kriz başlar. 2019 yılında ABD’de anayasal bir kriz yaşandığı bilinmektedir. Amerikan Başkanı Donald Trump’ın azledilmesi ile ilgili soruşturmaların anayasaya aykırı olduğu iddia edilmiş, Trump kendisine karşı hareket edildiğini ve demokratların anayasayı ihlal ettiklerini ve anayasal bir krize yol açtıklarını ifade etmiştir. Anayasal krizleri önlemek mümkün değildir. Her zaman, her ülkede anayasal krizler yaşanabilir. Türkiye’de de Gezi Parkı eylemleri sırasında anayasal krizler yaşandığı bilinmektedir. Bu tür krizler her ülkede, her an meydana gelebilir ve beklenmedik krizler olmasından dolayı ciddi tartışmalar yaratabilir.

Anayasa Olmasaydı Ne Olurdu?

Eğer bir ülkede anayasa olmasaydı o ülkede yasal kararlar yine alınmak zorunda kalırdı. Ancak anayasa olmadığı için ülkenin bütünlüğünü sağlamak çok daha zor olurdu. Bir ülkenin anayasası diğer ülkeler nezdinde o ülkenin nasıl bir ülke olduğunu, Cumhuriyet olup olmadığı, monarşi olup olmadığını, milli marşını, kurucusunu ve diğer ülkenin temel bilgilerini ve temel korunması gereken durumlarını yazmaktadır. Eğer T.C. Anayasası olmasaydı Türkiye bugün 1 günde laik ve hukuk devleti olmak yerine devlet başkanı tarafından monarşi olarak güncellenebilirdi, veya milli marş değiştirilebilirdi. Ancak anayasalar bunları garanti altına almakta, hükümetlerin buna karşı hareket etmesi durumunda darbe yönetimi bile olsa kendisinden sonra gelecekler tarafından yargıya sevk edilmesine sebep olmaktadır. Bu yönüyle ülkelerin güvenliğini sağlarlar.

Anayasanın neden önemli olduğunu anlamak için hakları sınırlayan ve yönetimi dengeleyen eski belgeleri de bilmek gerekir. Bu arka plan için Magna Carta nedir yazısına bakabilirsiniz.