Rektum Nedir?

Rektum, kalın bağırsağın son bölümüdür; sigmoid kolon ile anal kanal arasında yer alır ve dışkının vücuttan atılmadan önce kısa süre depolanmasına yardımcı olur. Tıbbi metinlerde “rectum” olarak da yazılır. “Rektal” ise rektuma ait olan ya da rektum yoluyla yapılan işlemleri anlatan sıfattır.

Kısa özet

• Rektum neresi? Kalın bağırsağın anüse yakın son kısmıdır.
• Görevi nedir? Dışkıyı geçici olarak tutar ve dışkılama refleksinde rol oynar.
• Rektal ne demek? Rektumla ilgili anlamına gelir; örneğin rektal muayene.
• Tıbbi raporlarda neden geçer? Polip, duvar kalınlaşması, kitle, prolapsus veya kanser şüphesi gibi bulguların yerini belirtmek için kullanılır.

Rektum ne demek ve rektum neresi?

Rektum, sindirim sisteminde kalın bağırsağın son segmentidir. Üst tarafta sigmoid kolonla devam eder, alt tarafta anal kanala açılır. Yetişkinlerde uzunluğu kişiden kişiye değişmekle birlikte genellikle yaklaşık 12-15 cm olarak tarif edilir.

Tıbbi kaynaklarda rektumun temel tanımı, dışkının atılmadan önce depolandığı kalın bağırsak son bölümü şeklindedir. National Cancer Institute sözlüğü, rectum terimini kolonun son birkaç santimetrelik bölümü ve anüse açılan kısım olarak tanımlar.

Rektum anatomisi: proximal, orta ve distal rektum ne demek?

Rektum anatomisi, hastalıkların yerini tarif etmek için bölümlere ayrılabilir. Günlük kullanımda en çok “distal rektum” ifadesi karışır.

“Rektum distali” veya “distal rektum” raporda geçiyorsa bulgunun anüse daha yakın rektum bölümünde tarif edildiği anlaşılır. Bu ifade tek başına tanı değildir; polip, kalınlaşma, lezyon veya kitle gibi bulgularla birlikte değerlendirilir.

Rektal ne demek, rectum nedir ve rektuma ifadesi nasıl kullanılır?

“Rektal”, rektumla ilgili anlamına gelir. “Rektal muayene”, “rektal kanama” veya “rektal yol” gibi ifadelerde rektum bölgesi ya da rektum üzerinden yapılan işlem anlatılır.

“Rectum”, rektum kelimesinin Latince ve İngilizce tıbbi yazımıdır. Türkçe metinlerde “rektum” biçimi kullanılır. “Rektuma” ise yönelme hâlidir; örneğin “ilaç rektuma uygulanır” cümlesinde ilacın rektum yoluyla verildiği belirtilir.

Rektumun görevi nedir?

Rektumun temel görevi dışkıyı kısa süre depolamak ve dışkılama zamanının kontrol edilmesine katkı sağlamaktır. Rektum dolduğunda sinirler gerilmeyi algılar, beyne dışkılama ihtiyacını bildiren sinyaller gider.

Dışkılama kontrolünde yalnızca rektum değil; anal sfinkter kasları, pelvik taban kasları ve sinir sistemi de rol oynar. Bu nedenle kabızlık, dışkı kaçırma veya tam boşalamama hissi gibi şikâyetler tek bir yapıyla açıklanmayabilir.

Rektum polip nedir?

Rektum polipi, rektum iç yüzeyinden gelişen küçük doku çıkıntısıdır. Poliplerin bir bölümü iyi huyludur; bazı polip türleri ise zaman içinde kanserleşme riski taşıyabilir. Bu nedenle polibin tipi, büyüklüğü, sayısı ve patoloji sonucu önemlidir.

Polipler çoğu zaman belirti vermeyebilir. Bazı kişilerde dışkıda kan, mukus, bağırsak alışkanlığında değişiklik veya makatta kanama görülebilir. Polip tanısı ve takibi genellikle kolonoskopi, rektoskopi ve patoloji değerlendirmesiyle yapılır.

Rektum duvarı kalınlaşması nedir?

Rektum duvarı kalınlaşması, görüntüleme raporlarında rektum duvarının beklenenden kalın görünmesini anlatan bulgudur. Bu bulgu tek başına kanser anlamına gelmez.

Rektum duvar kalınlaşması; iltihap, enfeksiyon, bağırsak hastalıkları, radyoterapi sonrası değişiklikler, dışkı birikimi, teknik görüntüleme koşulları veya tümöral süreçler gibi farklı nedenlerle raporlanabilir. Değerlendirme için şikâyetler, muayene, kan tahlilleri, endoskopi ve gerekirse biyopsi birlikte ele alınır.

Rektum CA, rektum malign neoplazmı ve rektum TM ne demek?

Tıbbi raporlarda bazı kısaltmalar rektum bölgesindeki tümör veya kanser şüphesini anlatmak için kullanılabilir.

• Rektum CA: “Rektum kanseri” anlamında kullanılan kısaltmadır. “CA”, carcinoma veya cancer ifadesiyle ilişkilidir.
• Rektum malign neoplazmı: Rektumda kötü huylu tümör anlamına gelir.
• Rektum TM: Genellikle rektum tümörü anlamında kullanılır; iyi huylu ya da kötü huylu ayrımı için ek değerlendirme gerekir.

Bu ifadeler kesin anlamını raporun tamamı, biyopsi sonucu ve hekim değerlendirmesiyle kazanır. Sadece kısaltmaya bakarak tanı veya evre yorumu yapılmaz.

Rektum kanseri nedir?

Rektum kanseri, rektum dokusunda kötü huylu hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan kanser türüdür. Kolon kanseriyle birlikte “kolorektal kanser” başlığı altında değerlendirilir. National Cancer Institute, kolorektal kanseri kolon veya rektumda başlayan kanserler için kullanılan genel ad olarak açıklar.

Rektum kanserinde görülebilecek bulgular arasında dışkıda kan, makattan kanama, dışkılama düzeninde kalıcı değişiklik, açıklanamayan kilo kaybı, kansızlık, karın ağrısı ve tam boşalamama hissi yer alabilir. Bu belirtiler hemoroid veya iltihabi bağırsak hastalığı gibi başka nedenlerle de görülebileceği için tanı muayene ve testlerle konur.

Rektum düşmesi nedir?

Rektum düşmesi, rektumun normal yerinden aşağı doğru sarkması ve bazen anüsten dışarı çıkmasıdır. Tıbbi adı “rektal prolapsus”tur. Pelvik taban zayıflığı, uzun süreli kabızlık, yaş, doğum öyküsü ve bazı nörolojik durumlar riskle ilişkili olabilir.

Rektum düşmesinde makattan dışarı doku gelmesi, dışkı kaçırma, mukuslu akıntı, kanama, kabızlık veya tam boşalamama hissi görülebilir. MedlinePlus, rektal prolapsusu rektumun aşağı sarkarak anal açıklıktan dışarı çıkabilmesi şeklinde tanımlar.

Rektum muayenesi nedir?

Rektum muayenesi, hekim tarafından rektum ve anal kanalın değerlendirilmesi için yapılan muayenedir. Dijital rektal muayene, anoskopi, rektoskopi, sigmoidoskopi, kolonoskopi, ultrasonografi, MR veya BT gibi yöntemler durumun niteliğine göre kullanılabilir.

Muayenenin amacı kanama, kitle, polip, çatlak, hemoroid, iltihap, prolapsus veya dışkı kaçırma gibi şikâyetlerin kaynağını araştırmaktır. Hangi yöntemin gerekli olduğu şikâyete, yaşa, risk durumuna ve önceki raporlara göre belirlenir.

Rektum şikâyetlerinde hangi doktora gidilir?

Rektumla ilgili kanama, ağrı, dışkılama değişikliği, polip, kitle şüphesi veya prolapsus gibi durumlarda genellikle genel cerrahi, gastroenteroloji ve gerektiğinde onkoloji bölümleri değerlendirme yapar.

Aşağıdaki belirtilerde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir:

• Makattan tekrarlayan veya yoğun kanama
• Dışkıda kan ya da siyah renkli dışkı
• Yeni başlayan ve kalıcı hâle gelen kabızlık veya ishal
• Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
• Kansızlık, halsizlik veya nefes darlığı
• Makattan dışarı doku sarkması
• Şiddetli ağrı, ateş veya bağırsak tıkanıklığı bulguları

Rektum hastalıkları bulaşıcı mı?

Rektum kanseri, rektum polipi, rektum düşmesi ve rektum duvar kalınlaşması bulaşıcı hastalıklar değildir. Ancak rektum ve anal bölgeyi etkileyen bazı enfeksiyonlar bulaşıcı olabilir.

HPV, herpes, bel soğukluğu, klamidya, sifiliz ve bazı mantar enfeksiyonları cinsel temasla veya yakın temasla bulaşabilir. Bu nedenle kanama, akıntı, siğil, yara, yanma veya ağrı gibi belirtilerde enfeksiyon olasılığı da tıbbi olarak değerlendirilir.

Hemoroid rektum kanseriyle aynı şey mi?

Hemoroid, anal kanal çevresindeki damar yastıkçıklarının şişmesiyle oluşan yaygın bir durumdur. Rektum kanseriyle aynı hastalık değildir ve hemoroid doğrudan rektum kanseri anlamına gelmez.

Ancak hemoroid de rektum veya kolon hastalıkları da makattan kanama yapabilir. Bu nedenle özellikle yeni başlayan, tekrarlayan, dışkılama düzeni değişikliğiyle birlikte olan veya ısrar eden kanamalarda yalnızca hemoroid varsayımıyla hareket edilmemelidir.

Rektum görselde nasıl gösterilir?

Basit bir sindirim sistemi şemasında rektum, kalın bağırsağın en alt kısmında; sigmoid kolonun altında ve anal kanalın hemen üstünde gösterilir. Rektumu anlamak için en açıklayıcı görsel, kolonun son kıvrımı, rektum ve anüsün aynı çizimde etiketlendiği sade anatomik diyagramdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar

• National Cancer Institute – Rectum Definition
• National Cancer Institute – Colorectal Cancer
• MedlinePlus Medical Encyclopedia – Rectal Prolapse
• TDK Güncel Türkçe Sözlük